zebrała: Maria Gałasiewicz

Jak radzić sobie ze złymi zachowaniami u dzieci?

Dzieci źle się zachowują, bo chcą być ważne i chcą kontrolować daną sytuację. Rolą rodziców i wychowawców jest nauczenie ich pozytywnych zachowań, pokazywanie im od najmłodszych lat , co jest dobre, a co złe oraz natychmiastowe reagowanie na złe zachowania.
Rodzic, wychowawca powinien wprowadzić logiczne i zrozumiałe dla dziecka konsekwencje - spokojnie, bez krzyków, bicia i gróźb. Poprzez swoje zachowanie powstrzymuje dziecko przed utrwalaniem złych zachowań. 
Niegrzeczne zachowania dzieci - ordynarne słowa, niegrzeczny ton, arogancja, niestosowne i obraźliwe gesty itp. są przejawem braku szacunku wobec innych i formą złej komunikacji. Zła komunikacja jest źródłem życiowych porażek. Pozwalając dziecku na takie zachowanie wobec nas i innych, wyświadczamy mu złą przysługę - będzie ono źle funkcjonować w domu, szkole, przedszkolu, w przyszłych związkach. Takie dziecko będzie izolowane i nielubiane przez rówieśników.
Program czterech kroków do wyzbycia się złych zachowań:
1) Rozpoznanie złego zachowania
2) Wybór konsekwencji
3) Zastosowanie logicznych konsekwencji
4) Wyłączenie się
Zawsze mówimy dziecku o tym, jak się czujemy i co myślimy na temat jego zachowania. Komunikujemy konsekwencję tylko jeden raz , np. "Czuję się bardzo dotknięta, że tak mnie nazwałaś. Boli mnie to. Nie mam więc ochoty kupować ci dzisiaj tych butów." itp.
Nie tłumaczymy i nie usprawiedliwiamy swej decyzji. Dziecko dobrze wie, co jest logiczne i czy zachowało się grzecznie, czy nie. Nie powinniśmy dawać tzw. drugiej szansy - to jedyny sposób, by dziecko przekonało się, że nie damy sobą manipulować. Dziecko uwierzy, że jesteśmy konsekwentni, co pozwoli uniknąć takich sytuacji w przyszłości. Bycie konsekwentnym jest częścią obowiązków zarówno rodziców, jak i wychowawców. Gdy nie dajemy drugiej szansy, szybciej uporamy się z problemem. Druga szansa jest zaproszeniem do dalszego stosowania arogancji, złych zachowań i manipulowania rodzicami. Z drugiej strony, gdy dajemy drugą szansę i dziecko ponownie obrazi rodzica, może on zareagować nerwowo. Dawanie drugiej szansy uczy dziecko, że można też od innych oczekiwać drugiej, trzeciej, czwartej szansy na życzenie. Dzieci muszą się dowiedzieć, jak ich niegrzeczne zachowania i słowa wpływają na uczucia innych - rolą rodziców jest ich tego nauczyć.
Po zakomunikowaniu decyzji, całkowicie wyłączamy się z dalszej dyskusji- każemy dziecku wrócić do swojego pokoju, ławki w szkole lub sami opuszczamy dane pomieszczenie. Ten etap jest bardzo ważny - dziecko musi się przekonać, że bez względu na jego zachowanie - łzy, krzyk - mama, tato, nauczyciel traktują sprawę za zakończoną i spokojnie zajmują się swoimi sprawami. Rodzice, nauczyciele, okazują w ten sposób brak zainteresowania dla jego protestu, więc dziecko szybko przekonuje się, że takie zachowanie nie skutkuje zyskaniem uwagi, mocy i nie może być formą rewanżu w związku z brakiem zdobycia kontrolującej pozycji. Ważne: nie należy angażować się w dyskusję, bądź starać się uciszyć protesty dziecka. Nie należy reagować ani słownie, ani mimiką, ani językiem ciała. Dziecko wkrótce się uspokoi, gdyż jego działanie nie otrzymają uwagi rodzica, potrzebnej by czuć swą źle pojętą siłę.
Przyczyny złych zachowań u dzieci
Po stronie dzieci:
•	potrzeba skupiania na sobie uwagi i pokazania swej ważności – kto tu rządzi;
•	kształtowanie złych zachowań przez rodziców (ubliżanie, sarkazm), by kontrolować dzieci;
•	media (telewizja, reklamy, filmy, gry, muzyka, billboardy) – zachęcają do złych zachowań; ich chamstwo prawie nigdy nie jest ukarane, przeciwnie  – przynosi im popularność.
Po stronie rodziców:
•	nie są konsekwentni i stanowczy w swoich postanowieniach co do dzieci, 
•	nie poświęcają dzieciom czasu, nie uczą, nie wymagają i nie wyrabiają dobrych manier;
•	są zmęczeni i nie mają energii, by reagować na złe zachowania; wynagradzają swą nieobecność przyzwoleniem na złe zachowania;
•	brak im umiejętności, determinacji i samouznania  –  dają się manipulować i zastraszać;
•	sami zachowują się bez szacunku wobec dzieci i innych osób.
Po stronie społeczeństwa:
•	upadek codziennej kultury, powszechność ordynarnych zachowań;
•	brak zdecydowanej i skutecznej reakcji na złe zachowania w głównym nurcie mediów;
•	zachęcanie dzieci przez reklamodawców do buntu, roszczeń i lekceważenia rodziców;
•	moda na antypedagogikę w literaturze i filmie, czyli: dorośli są głupi, dzieci rządzą;
•	źle wychowani rówieśnicy prowokują aroganckie zachowania: współcześnie to koledzy, a nie dorośli (bo ci są nieobecni) stają się wzorami do naśladowania dla dzieci.

Współcześni rodzice często chcą być kumplami swych dzieci, a powinni być ich wychowawcami. Co więcej, współczesna kultura niejednokrotnie zniechęca wzajemnie do siebie członków rodziny – ważniejsi dla dzieci stają się idole z ekranu niż rodzice czy rodzeństwo. Warto budować więzi rodzinne i przeciwstawiać się trendom toksycznej kultury, która niszczy więzi rodzinne i uczy dzieci złej komunikacji, bo jest to wyłącznie przepis na ich życiowe problemy.*

Bibliografia

1.	Faber A., Mazlish E., Jak mówić, żeby dzieci się uczyły, Media Rodzina of Poznań, 1996
2.	Herbert Martin, Co wolno dziecku. Rozsądne ustalanie granic, GWP, Gdańsk 2008
3.	Jak ukrócić aroganckie zachowania u dzieci – materiał przygotowany przez Fundację ABCXXI – Cała Polska czyta dzieciom*